Przedsiębiorcy jednoosobowi, czy też tacy którzy decydują się na prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej, jawnej lub partnerskiej, mogą skorzystać z kilku form opodatkowania swojej działalności. Przepisy podatkowe bywają niejednoznaczne, a ich interpretacja zależy od wielu czynników. Dlatego część przedsiębiorców decyduje się na doradztwo prawno podatkowe jeszcze przed założeniem firmy. Zerknijmy zatem kiedy zmiana zasad opodatkowania działalności przyniesie największe korzyści oraz jak wygląda zmiana formy opodatkowania i kiedy należy ją zgłosić.
Porównanie form opodatkowania firmy
Dla wspomnianych na wstępie form prowadzenia działalności gospodarczej (z jednym wyjątkiem, o którym dalej), polski ustawodawca przewidział następujące formy opodatkowania:
w.przybyla@przybylaw.pl
+48 503 840 011
- Skala podatkowa
- Podatek liniowy
- Ryczałt ewidencjonowany
Każda z tych form opodatkowania ma swoje plusy i minusy i znajduje zastosowanie w różnych sytuacjach. Jeden aspekt jest natomiast niezmienny w przypadku wszystkich z tych form opodatkowania, a mianowicie obowiązkowe ubezpieczenie społeczne w ZUS (nie mylić ze składką zdrowotną), które będzie kosztowało przedsiębiorcę tyle samo niezależnie od formy opodatkowania tj. 1646,47 zł miesięcznie bez składki chorobowej lub też 1773,96 zł ze składką chorobową.
Skala podatkowa to tzw. zasady ogólne, w ten sposób opodatkowane są bowiem przykładowo umowy o pracę czy zlecenie. Podatek rozliczany na zasadach ogólnych przewiduje kwotę wolną od podatku w wysokości 30 000 zł oraz dwa progi podatkowe w których stawka podatku jest różna. Podatek w pierwszym progu tj. do 120 000 zł wynosi 12%, a po przekroczeniu tej kwoty 32%. Warto nadmienić, że opodatkowaniu podlega dochód tj. przychód pomniejszony o koszt uzyskania przychodu. Składka zdrowotna w przypadku skali podatkowej wynosi 9% dochodu. Skala podatkowa pozwala również na wspólne rozliczenie z małżonkiem co zwiększa nam o 100% kwotę wolną od podatku, oraz wysokość pierwszego progu.
Podatek liniowy obejmuje cały dochód, nie przewiduje on bowiem kwoty wolnej i jest opodatkowany stawką 19%. Opodatkowaniu po raz kolejny podlega dochód, a więc podatnik obniży podstawę opodatkowania o koszty uzyskania przychodu. Składka zdrowotna wynosi w tym wypadku 4,9% dochodu.
Ryczałt ewidencjonowany jest nieco odmienną formą opodatkowania, z którego nie skorzysta każda działalność gospodarcza, bowiem nie jest on dostępny dla wspólników spółki partnerskiej. Ryczałtem opodatkowane są również przychody, a nie dochody. Przy ryczałcie występuje również wiele różnych stawek podatku, od 2% do 17%, przy czym do najpopularniejszych należy zaliczyć 8,5%, 12% oraz 15%. Zupełnie inaczej wygląda również składka zdrowotna, bowiem jest ona ryczałtowa, ale jej wysokość uzależniona jest od przychodów:
- do 60 000 zł przychodu rocznie wynosi: 461,66 zł miesięcznie;
- pomiędzy 60 000 zł a 300 000 zł przychodu rocznie wynosi: 769,43 zł miesięcznie;
- powyżej 300 000 zł przychodu rocznie wynosi: 1384,97 zł rocznie
Najkorzystniejsze opodatkowanie dla przedsiębiorcy
Wymienione wyżej formy opodatkowania są opłacalne w różnych sytuacjach. Jeżeli nasza działalność gospodarcza generuje duże koszty, wtedy co do zasady opłacalny będzie wybór pomiędzy podatkiem liniowym i skalą podatkową, kiedy natomiast nasze koszty są znikome, a w szczególności w sytuacji, w której jesteśmy pracownikiem B2B, najbardziej opłacalne będzie skorzystanie z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Jeżeli nasza firma generuje liczne koszty, rozsądny wybór pozostaje pomiędzy skalą podatkową a podatkiem liniowym. Podstawowym i tak na dobrą sprawę jedynym kryterium jest dochód, bowiem jeżeli nie rozliczamy się wspólnie z małżonkiem (w szczególności, jeżeli osiąga ona małe dochody), próg opłacalności skali podatkowej to ok 180 000 złotych dochodu rocznie.
Na to która forma opodatkowania jest najkorzystniejsza ma również wpływ to, że co do zasady ulgi podatkowe, występują jedynie w przypadku skali podatkowej i podatku liniowego. Przy wyborze formy opodatkowania należy zatem przyjrzeć się art. 21, ustawy o PIT przewidującego większość ulg, czy też zwróć uwagę na takie ulgi jak IP box, czy też ulga B+R
Zmiana formy opodatkowania terminy
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania należy złożyć do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód w danym roku, lub jak się zwyczajowo przyjęło w praktyce do dnia 20 lutego roku podatkowego. Oświadczenie można złożyć w formie pisemnej, kierując je do Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego lub online poprzez aktualizacje wniosku CEIDG – 1 tj. wniosku rejestracyjnego. Po tym czasie zmiana formy opodatkowania nie będzie możliwa.
Zmiana jako zmiana, będzie niemożliwa, niemiej jednak istnieją sposoby na to, aby obejść (oczywiście w sposób legalny) zmiana formy opodatkowania, z tym że zmiana ta będzie wymagała nieco więcej czynności, należy bowiem zlikwidować i wykreślić naszą działalność gospodarczą. Następnie, należy założyć działalność na nowo, wybierając formę opodatkowania, która to będzie najbardziej stosowna w nowej działalności gospodarczej. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2014 r. II FSK 2062/12).
Zmiana formy opodatkowania – podsumowanie
Zmiana zasad opodatkowania działalności powinna wynikać z szczegółowej kalkulacji, w której najlepiej pomoże doradca podatkowy. Już sama księga przychodów i rozchodów co do zasady pozwoli ustalić która forma opodatkowania będzie dla nas najkorzystniejsza. Należy natomiast pamiętać aby zdecydować się na zmianę przed 20 lutego, bowiem o tyle o ile jest szansa na to aby poniekąd ominąć przepisy co do terminów, likwidacja działalności, może sprawiać szereg niepożądanych problemów.
