Zakładanie startupu to dynamiczny proces, pełen innowacji, ale też wyzwań związanych z formalnościami i obowiązkami podatkowymi. W Polsce startupy mają ogromny potencjał rozwojowy, jednak ich właściciele muszą dobrze znać przepisy podatkowe i dostępne ulgi, które mogą znacząco wpływać na finanse młodego przedsiębiorstwa. Odpowiednia strategia podatkowa nie tylko ułatwia spełnianie obowiązków fiskalnych, lecz także pozwala na pełne wykorzystanie dostępnych preferencji podatkowych.
W artykule przedstawiamy przegląd obowiązków podatkowych startupów oraz możliwości optymalizacji dzięki dostępnym ulgom. Dowiedz się, jak skutecznie poruszać się w systemie podatkowym, jakie korzyści mogą wspierać rozwój Twojej działalności oraz jakie formy opodatkowania są dostępne dla startupów.
Jakie podatki dotyczą startupów?
Startupy, podobnie jak inne przedsiębiorstwa, podlegają różnym obowiązkom podatkowym dla przedsiębiorców, jednak ich zakres zależy od formy prawnej i rodzaju działalności. Zatem, jakie podatki musi płacić startup w Polsce?
- Podatek dochodowy – startupy rozliczają się w zależności od wybranej formy działalności:
- PIT (podatek dochodowy od osób fizycznych) – dla jednoosobowych działalności gospodarczych oraz wspólników spółek osobowych (nie licząc komandytowych oraz jawnych pod pewnymi warunkami).
- CIT (podatek dochodowy od osób prawnych) – dla spółek kapitałowych, takich jak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna i pod pewnymi warunkami jawna.
- VAT (podatek od towarów i usług) – startupy, zwłaszcza zajmujące się handlem lub świadczeniem usług, często zmuszeni są do rejestracji się jako podatnicy VAT
- ZUS (składki na ubezpieczenia społeczne) – właściciele jednoosobowych działalności opłacają składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, choć mogą skorzystać z preferencyjnych składek (np. „ulga na start” czy „mały ZUS”), obowiązki w zakresie ZUS również pojawią się w spółkach osobowych oraz jednoosobowych spółkach kapitałowych..
- Podatek od nieruchomości – startupy posiadające nieruchomości na cele biznesowe, jak biura lub magazyny, są zobowiązane do opłacania podatku od nieruchomości.
- Inne daniny publiczne – w zależności od działalności startupu mogą wystąpić dodatkowe obciążenia, takie jak opłaty środowiskowe czy akcyza w przypadku niektórych rodzajów towarów.
Jakie są różnice w opodatkowaniu startupów w zależności od formy działalności?
Poznanie podatkowych różnic dla różnych form opodatkowania startup jest kluczowe do wyboru formy działalności celem uniknięcia pułapek podatkowych. Zasady opodatkowania:
- Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG):
- Opodatkowanie PIT – właściciel może wybrać zasady ogólne (12% i 32%) lub podatek liniowy (19%), co jest szczególnie korzystne dla startupów z wyższymi dochodami, możliwe jest również skorzystanie z ryczałtu przykładowo branża IT 8,5% lub 12% od przychodu.
- Składki ZUS – obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Początkujący przedsiębiorcy mogą skorzystać z ulg, takich jak „ulga na start” i „mały ZUS”.
- Spółki osobowe (jawna, partnerska):
- Opodatkowanie PIT – dochody wspólników są opodatkowane na poziomie osobistym według skali, podatku liniowego lub ryczałtu.
- Składki ZUS – obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Brak możliwości skorzystania z ulg takich jak „ulga na start” i „mały ZUS”.
- Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.), spółka akcyjna, prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa, spółka komandytowo akcyjna:
- Opodatkowanie CIT – opodatkowaniu CIT (19% lub preferencyjna stawka 9% dla małych podatników), co umożliwia bardziej przewidywalne planowanie podatkowe.
- Brak składek ZUS dla wspólników – w spółkach kapitałowych wspólnicy (co najmniej 2) nie muszą opłacać składek ZUS. W przypadku jednoosobowych spółek kapitałowych oraz spółek osobowych obowiązek na gruncie ZUS powstanie.
Jakie są obowiązki podatkowe dla startupów w Polsce?
Startupy muszą spełniać określone obowiązki podatkowe, a ich niedopełnienie może prowadzić do kar finansowych i zwiększonych kosztów. Do najważniejszych obowiązków podatkowych należą:
- Rejestracja działalności – na etapie zakładania firmy wymagane jest zgłoszenie działalności do urzędu skarbowego, ZUS i, opcjonalnie, rejestracja do VAT i właściwego urzędu rejestracyjnego przykładowo dla Spółek z o.o. Krajowy Rejestr Sądowy..
- Prowadzenie księgowości – w zależności od formy prawnej startupu wymagane jest prowadzenie pełnej księgowości lub np. księgi przychodów i rozchodów.
- Składanie deklaracji i płatności podatkowych – obowiązki różnią się w zależności od wybranego systemu opodatkowania. Startupy składają miesięczne lub kwartalne deklaracje VAT, roczne zeznania podatkowe PIT lub CIT oraz opłacają zaliczki na podatek dochodowy.
Jakie ulgi podatkowe przysługują startupom?
Startupy mogą korzystać z różnych ulg podatkowych, które zmniejszają zobowiązania podatkowe i uwalniają środki na rozwój. Najważniejsze ulgi podatkowe dla startupów obejmują:
- Ulga na działalność badawczo-rozwojową (ulga B+R) – umożliwia odliczenie kosztów związanych z pracami badawczo-rozwojowymi, takimi jak wynagrodzenia, zakup materiałów czy ekspertyzy.
- IP Box (Innovation Box) – pozwala na stosowanie preferencyjnej stawki podatkowej 5% dla dochodów z praw własności intelektualnej, jak patenty czy wzory przemysłowe.
- Ulga na prototyp – przeznaczona dla startupów, które prowadzą prace nad nowymi produktami i prototypami.
- Ulga na robotyzację – ulga jest skierowany do firm, które decydują się na zakup robotów przemysłowych.
- Ulga na start i preferencyjny ZUS – osoby zakładające jednoosobowe działalności mogą przez pierwsze sześć miesięcy korzystać z niższych składek tj. “Ulgi na start”, a następnie przez dwa lata opłacać składki w ramach „małego ZUS-u”. Potem jest również możliwość ze skorzystania z ulgi “mały ZUS plus” pod pewnymi warunkami.
- Dotacje i dofinansowania – startupy mogą uzyskać dotacje z programów rządowych oraz unijnych.
Wśród startupów bardzo popularna jest ulga B+R chętnie z niej korzystają startupy z branży IT oraz branży medycznej, a sam organ jest przychylny do uznania tworzenie oprogramowania czy prowadzenie badań klinicznych, za działalność badawczo rozwojową przykładowo:
- W interpretacji z dnia 6 grudnia 2022 roku sygn. 0111-KDIB1-3.4010.802.2022.1.JG: organ podatkowy odstąpił od wydania uzasadnienia całkowicie zgadzając się z wnioskodawcą, że tworzenie oprogramowania do zarządzania przedsiębiorstwem dla deweloperów spełnia przesłanki działalność badawczo rozwojowej.
- W interpretacji z dnia 7 listopada 2023 roku sygn. 0114-KDIP2-1.4010.518.2023.1.AZ organ podatkowy odstąpił od wydania uzasadnienia całkowicie zgadzając się z wnioskodawcą, tym samym potwierdzając, że przeprowadzanie badań klinicznych celem wprowadzenia nowego leku, spełnia przesłanki działalność badawczo rozwojowej.
Podsumowanie
Obowiązki podatkowe startupów w Polsce mogą być skomplikowane, jednak odpowiedni wybór formy prawnej i optymalizacja podatkowa pozwalają na zminimalizowanie kosztów i efektywne zarządzanie finansami. Korzystanie z dostępnych ulg i preferencji podatkowych, takich jak ulga B+R, IP Box czy ulga na start, może znacząco wspierać rozwój młodego biznesu. Wybierając odpowiednią formę działalności i strategię podatkową, startupy mogą lepiej zarządzać zobowiązaniami i skoncentrować się na dynamicznym rozwoju. Zachęcamy również do skorzystania z naszych usług doradztwa podatkowego dla Start-upów.

