Pomimo tego, że ulga na innowacyjne rozwiązania tj. ulga IP BOX, obowiązuje w polskim systemie prawa już od 2019, nadal niewielu przedsiębiorców w szczególności takich tworzących oprogramowanie wie o niej więcej niż to, że jest to ulga dla informatyków i przewiduje preferencyjne opodatkowanie 5%. Oczywiście nie tylko informatycy (oczywiście nie wszyscy) będą mogli skorzystać z ulgi, bowiem są jedną z 8 grup, do których kierowana jest preferencja podatkowa IP BOX. Ulga podatkowa dla innowacji przewiduje preferencje dla przedsiębiorców wytwarzających kwalifikowane prawa własności intelektualnej, takie jak patenty i wynalazki. Przyjrzyjmy się zatem kto jak i kiedy skorzysta z ulgi. Co ważne, ulgę można rozliczyć za 5 lat wstecz.
IP BOX dla przedsiębiorców
Na samym wstępie należy zaznaczyć, że z ulgi skorzystają przedsiębiorcy będący podatnikami PIT (z wyłączeniem ryczałtowców) oraz CIT. Jak już wspomniano na wstępie, kierowana jest ona do przedsiębiorców, którzy uzyskują dochody ze sprzedaży kwalifikowanych praw własności intelektualnych takich jak:
- patent;
- prawo ochronne na wzór użytkowy;
- prawo z rejestracji wzoru przemysłowego;
- prawo z rejestracji topografii układu scalonego;
- dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin;
- prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu;
- wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213);
- autorskie prawo do programu komputerowego.
Istotne jest to, że wytworzenie powyższych praw własności intelektualnej, musi poprzedzać prowadzona przez podatnika działalność badawczo rozwojowa, której to wynikiem będzie wytworzenie lub ulepszone kwalifikowanego IP
Pomimo tego, że przepis przewidujący kwalifikowane prawa własności intelektualnej, przewiduje aż 8 różnych praw własności, praktyka wykazała, że jedno z nich cieszy się zdecydowanie większym powodzeniem od reszty a są nimi prawa autorskie do programów komputerowych.
Warto nadmienić, na czym polega sama w sobie ulga, bowiem wskazano jedynie preferencyjne opodatkowanie 5%. Opodatkowaniu niską stawką podlega jedynie część dochodu obliczona przez podatnika na podstawie wskaźnika nexus
((a + b) × 1,3) /( a + b + c + d)
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
- prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej;
- nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3;
- nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4;
- nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Otrzymany przez nas wynik, stanowi procent dochodu, który zostanie opodatkowany stawką 5% (wynik co do zasady stanowi ułamek – więc jeżeli wynikiem jest 0,48 to 48% dochodu opodatkujemy tą stawką, jeżeli jest to natomiast 1 lub więcej preferencyjne opodatkowanie 5% obejmie cały dochód.
Ulga IP BOX warunki
Aby skorzystać z ulgi IP BOX należy spełnić kilka warunków, do których należy:
- prowadzona przez podatnika działalność badawczo rozwojowa
- opodatkowanie na zasadach ogólnych CIT lub zasadach ogólnych PIT lub podatkiem liniowym.
- Wytwarzanie kwalifikowanego prawa własności intelektualnej/ lub jego nabywanie w celu dalszej odsprzedaży
- Poczytywana interpretacja podatkowa wskazująca, że podatnik może skorzystać z ulgi.
Powyższe warunki to podstawa ku temu, aby skorzystać z ulgi, niemniej jednak konieczna jest również księgowość IP BOX i opracowywana szczegółowo ewidencja IP BOX, na podstawie której urząd będzie mógł stwierdzić, że:
- Prowadzona była działalność badawczo rozwojowa
- Podatnik był w stanie wyszczególnić przychody i koszty które przyniosły mu kwalifikowane prawa własności intelektualnej.
Preferencyjne stawki dla branży IT
To właśnie branża IT zyskała najwięcej na uldze IP BOX, z uwagi na tworzenie lub ulepszanie autorskiego prawa do programu komputerowego. Wielu programistów, nie tyle co tworzy, ale i w szeroki sposób ulepsza oprogramowanie do takiego stopnia, że może zostać ono uznane za autorskie prawo do programu komputerowego. Ulga ta wykorzystywana jest przez software houseu, ale również uznawana jest jako ulga podatkowa dla programistów freelancerów, bowiem przykładowo programiści B2B, z samej zasady stosunku przenoszą prawa własności intelektualnej na rzecz „pracodawcy” za wynagrodzeniem, zatem niemalże cały ich dochód będzie mógł podlegać preferencyjnej stawce 5%.
Jak rozliczyć Ulgę IP BOX w rocznym zeznaniu podatkowym?
Ulgę IP BOX, rozliczamy poprzez dołączenie dodatkowego załącznika PIT/IP lub CIT/IP. W którym wykazujemy przychody, koszty a na koniec dochody, wynikające z praw własności intelektualnej. Co do zasady, wraz z deklaracją, do Urzędu Skarbowego powinna zostać wysłana ewidencja IP BOX, w której wskazujemy, czynności, koszty i przychody.
Bardzo istotnym elementem jest to, że jeżeli faktycznie była przez nas prowadzona działalność badawczo – rozwojowa i zbywaliśmy kwalifikowane prawa własności intelektualnej, to możemy skorzystać z ulgi 5 lat wstecz, należy jedynie sporządzić za te okresy odpowiednią ewidencję. W takim wypadku urząd zwróci nam nadpłatę podatku za cały ten okres. Należy mieć natomiast na uwadze to, że co do zasady wniosek o zwrot nadpłaty podatku za 5 lat wstecz wiąże się z czynnościami sprawdzającymi urzędu.
Preferencja podatkowa IP BOX – podsumowanie
Ulga podatkowa dla innowacji umożliwia preferencyjne opodatkowanie 5% kwalifikowanych dochodów, uzyskiwanych ze zbycia kwalifikowanych praw własności intelektualnej. Konieczne jest natomiast to, aby, były one wytwarzane lub ulepszane w ramach działalności badawczo rozwojowej. Prawa autorskie do programów komputerowych są najczęstszym kwalifikowanym IP jakie wytwarzają podatnicy korzystający z ulgi, ze względu na to, że możliwa jest w łatwy sposób do odtworzenia ewidencja IP BOX.

