Polski system prawa zezwala na prowadzenie działalności gospodarczej w wielu różnych formach, zaczynając od działalności nierejestrowanej, po skomplikowane spółki kapitałowe, czy nawet fundacje – które też mogą prowadzić działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza, niestety, co do zasady wiąże się z opodatkowaniem naszych dochodów oraz objęciem nas obowiązkowymi składkami (zdrowotną i ZUS), które w niektórych wypadach mogą znacznie ograniczyć opłacalność naszego biznesu. Zobaczmy zatem jak najopłacalniej prowadzić działalność gospodarczą i jak wybrać sposób rozliczania podatków.
Forma Działalności a podatki
Zależnie od wyboru formy prowadzenia działalności, przysługuje nam inny wybór formy opodatkowania, chociaż w niektórych przypadkach, forma opodatkowania, jest przewidziana odgórnie. Zacznijmy od jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), która jest najprostszą z form działalności. W przypadku JDG, mamy do wyboru trzy różne formy opodatkowania: ryczałt, skala, liniówka. Te same formy opodatkowania spotkamy również w spółce jawnej, czy w przypadku spółki cywilnej. W przypadku spółki partnerskiej, niemożliwym będzie natomiast skorzystanie z ryczałtu.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, przewiduje wiele stawek podatku z jakich może skorzystać podatnik: od 2% do 17%. Z najwyższej stawki 17% skorzystają przedstawiciele wolnych zawodów, tacy jak adwokaci, księgowi, czy też agenci ubezpieczeń, z najniższej stawki 2% skorzystają osoby świadczące usługi w zakresie sprzedaży (w sposób inny niż przemysłowy) produktów roślinnych i zwierzęcych. Z 14% stawki skorzystają lekarze, informatycy skorzystają natomiast ze stawki 8,5% lub też 12%.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest dobrym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy nie generują zbyt wielu kosztów uzyskania przychodu, bowiem podstawą opodatkowania jest przychód (nie można pomniejszyć go o koszty). Atutami ryczałtu są niska stawka podatku oraz ryczałtowa składka zdrowotna, która przy większych przychodach, jest znacznie niższa niż w przypadku skali, czy liniówki.
Skala podatkowa, czy też inaczej opodatkowanie na zasadach ogólnych, cechuje się tym, że przewiduje dwa (lub też teoretycznie trzy) progi podatkowe. Pierwsze 30 000 złotych jest zwolnione z opodatkowania (kwota wolna od podatku), następne 90 000 złotych podlega opodatkowaniu stawką 12%, a nadwyżka ponad 120 000 złotych (30 000 złotych kwoty wolnej i pierwszy próg podatkowy) podlega opodatkowaniu w stawką 32%. W odróżnieniu od ryczałtu, wybór formy opodatkowania skalą, pozwala na odliczenie kosztów uzyskania przychodu, a opodatkowaniu podlega jedynie dochód (przychód – koszty).
W przypadku skali podatkowej, składka zdrowotna, wynosi 9% dochodu, wobec czego efektywne opodatkowanie wzrasta. Jako próg opłacalności skali podatkowej przyjmuje się ok 140 000 złotych dochodu rocznie.
Podatek liniowy, czy też liniówka podobnie jak ryczałt nie przewiduje kwoty wolnej, natomiast tak jak w przypadku skali zezwala na odliczenie kosztów uzyskania przychodu. Stawka podatku liniowego to 19% i nie występują w jego przypadku żadne progi. Tak jak w przypadku podatku na zasadach ogólnych, składka zdrowotna obliczana jest od dochodu, z tym, że w tym wypadku wynosi ona 4,9%. Przy przekroczeniu wspomnianego przy skali progu opłacalności, to właśnie podatek liniowy staje się najbardziej opłacalny w przypadku JDG.
Jak już wskazano powyżej, wskazane metody opodatkowania, maja również zastosowanie do opodatkowania spółek prawa handlowego, z pewnymi włączeniami. Przykładowo spółka jawna jako jedyna będzie mogła skorzystać z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Z ryczałtu skorzystają również wspólnicy spółki cywilnej. Spółka Cywilna, jawna i partnerska, skorzysta również z opodatkowania skalą podatkową i podatkiem liniowym.
Odmienna sytuacja pojawia się natomiast w spółce komandytowej i spółce komandytowo – akcyjnej, które to pomimo tego, że są spółkami osobowymi, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT), o którym dalej. W przypadku spółki komandytowej, opodatkowanie jest na tyle ciekawe, że podstawę opodatkowania podatkiem od dywidendy, pomniejsza się o zapłacony przez spółkę podatek CIT, oczywiście proporcjonalnie do udziału wspólnika w zysku, więcej o podatku od dywidendy, więcej o podatku od dywidendy, również przy omówieniu spółek kapitałowych.
W oparciu o powyższe porównanie form opodatkowania, rodzi się pytanie jaką formę opodatkowania wybrać oraz co jest korzystniejsze JDG czy spółka? Oczywiście odpowiedz na te pytanie nie jest jednoznaczna, tym bardziej, że w wypadku wszystkich spółek osobowych musi wystąpić więcej niż jeden wspólnik. Warto przy tym wcześniej sprawdzić, ile kosztuje doradztwo podatkowe cena może się różnić w zależności od stopnia skomplikowania sprawy. Często jednak koszt takiej usługi szybko się zwraca, jeśli pozwoli uniknąć nieopłacalnego modelu opodatkowania. Opodatkowanie w spółce jawnej, partnerskiej i cywilnej, będzie takie same jak w przypadku JDG, spółka komandytowa, może natomiast generować oszczędności, bowiem opodatkowanie jej dochodów występuje przy stawce 17,23%. Podsumowując, jaką warto wybrać formę opodatkowania:
- Ryczałt, w sytuacji, w której niemalże nie mamy kosztów prowadzenia działalności
- Skala podatkowa w sytuacji, w której nasz dochód nie przekracza kwoty 144 000 zł rocznie
- Podatek liniowy, w sytuacji, kiedy nasze dochody są wyższe niż wspomniane wyżej 144 000 zł, a generujemy znaczące koszty prowadzenia działalności.
Wpływ formy prawnej na podatki
Wspomniany wyżej podatek CIT, jest podatkiem, który występuje w przypadku następujących spółek:
- Spółki jawnej – jeżeli chociaż jednym z jej wspólników jest osoba prawna
- Spółki komandytowej
- Spółki komandytowo – akcyjnej
- Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
- Spółki akcyjnej.
Opodatkowanie podatkiem CIT, wygląda podobnie do opodatkowania na skali podatkowej i liniowce. Podstawę opodatkowania pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu oraz występują 2 progi podatkowe. Tutaj podobieństwa się kończą, bowiem nie przysługuje nam kwota wolna od podatku, a w przypadku wpadnięcia w drugi próg, całość dochodów należy opodatkować większą stawką podatku (również w następnym roku podatkowym).
Podstawowa stawka podatku CIT to 9%, przy czym w przypadku przekroczenia 2 000 000 euro przychodu w roku podatkowym (lub poprzednim roku podatkowym) stawka wynosi 19%. Zysku ze spółki nie można również wyprowadzić ze spółki wedle życzenia i w przypadku wypłaty na rzecz wspólnika, ponownie należy zapłacić podatek w wysokości 19%. Oczywiście istnieją możliwości na obniżenie opodatkowania w spółce, np. w przypadku świadczenia przez wspólników odpłatnych powtarzających się świadczeń niepieniężnych.
Opłacalność spółki z o.o. przejawia się w sytuacji, w której wiemy jak skutecznie obniżyć podstawę opodatkowania, oraz wtedy, kiedy nasz biznes, jest w pewnie sposób ryzykowny, bowiem wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, z o.o., podobnie jak akcjonariusze w przypadku spółki akcyjnej.
Jaka forma opodatkowania najbardziej opłacalna
Wiemy już jakie są podatki przy JDG, spółce cywilnej i sp. z o.o. jak i wszystkich innych spółkach. Zatem jak wybrać sposób rozliczania podatków? Odpowiedź na te pytanie będzie bardzo indywidualna, dlatego też doradca podatkowy powinien pomóc nam w odpowiedzi na te pytanie. W praktyce, może zaistnieć wiele czynników, które zadecydują o tym, co w naszej firmie będzie najbardziej opłacalnym rozwiązaniem.

