Legalna optymalizacja podatkowa, często mylona jest z przestępnym działaniem, którym jest unikanie opodatkowania. Optymalizacja podatkowa, polega na podejmowaniu legalnych, przewidzianych prawem działań, których celem jest zmniejszenie obciążeń podatkowych. Unikanie opodatkowania, polega natomiast na działaniach pozornych, mających na celu jedynie uniknięcie opodatkowania, które to nie miałyby miejsca w innym wypadku.
Różnica między optymalizacją podatkową a unikaniem opodatkowania
Jak już wskazano wyżej optymalizacja podatkowa, to legalne metody zmniejszania obciążeń podatkowych, poprzez przewidziane w przepisach prawa czynności, takie jak np. świadczenie przez wspólników spółki powtarzających się świadczeń niepieniężnych na rzecz spółki z o.o. lub wynajmowanie jej składników majątku prywatnego. Legalna optymalizacja, to również zmiana formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej, czy też zmiana formy opodatkowania lub uwzględnienie w kosztach działalności pewnych wydatków. Jako optymalizację podatkową, uznamy również stosowanie ulg podatkowych.
Z unikaniem opodatkowania lub też z obejściem prawa podatkowego mamy doczynienia na przykład w sytuacji, w której w spółce IT, wspólnicy, wyprowadzają cały zysk spółki przez jednoosobowe działalności gospodarcze opodatkowane niskim ryczałtem, lub w sytuacji, w której podmioty powiązane sprzedają składniki majątku po zawyżonych lub też zaniżonych cenach, w celu uzyskania korzyści podatkowej.
Planowanie podatkowe
Planowanie podatkowe to strategia finansowa mająca na celu legalne minimalizowanie zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa. Planowanie podatkowe, przykładowo w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej, może ograniczać się do wyboru formy opodatkowania w następujących latach, poprzez analizę prognozowanych wyników finansowych, a następnie przekształcenie działalności. Inaczej mówiąc, jest to podejmowanie działań, które są przewidziane prawem i mogą pozwolić podatnikowi na obniżenie zobowiązań podatkowych w następujących latach.
Obejście prawa podatkowego
Mówiąc o optymalizacji podatkowej i unikaniu opodatkowania, należy również wspomnieć o klauzuli obejścia prawa podatkowego o której mowa w art. 119 a ordynacji podatkowej. Obejście prawa podatkowego, jest pozornie legalną czynnością, bowiem po raz kolejny, jest działalnie podjętym w oparciu o przepisy prawa.
Z obejściem prawa podatkowego mamy do czynienia, kiedy głównym lub jednym z głównych celów danej czynności jest uzyskanie korzyści podatkowej, która w danych okolicznościach pozostaje w sprzeczności z celem lub przedmiotem odpowiednich przepisów. Dodatkowo, sposób przeprowadzenia tej czynności ma charakter sztuczny, co wskazuje na intencję unikania opodatkowania, a nie realizację rzeczywistych celów gospodarczych.
Mówiąc prościej chodzi o sytuację, w której podatnik tworzy pozory legalnego działania, ale w rzeczywistości jego głównym celem jest obejście obowiązku podatkowego poprzez sztuczne konstrukcje, które nie mają realnego uzasadnienia gospodarczego. Przykładem unikania opodatkowania w ten sposób może być np. świadczenie przez członka zarządu spółki usług, w których zakres wchodzą niemalże jedynie czynności „zarządcze” w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, opodatkowanej w sposób znacznie bardziej korzystny niż wynagrodzenie członka zarządu
Kary za nielegalne praktyki podatkowe
Poza oczywiście, zapłatą podatku, jaki podatnik powinien był zapłacić, gdyby nie unikał opodatkowania wraz z odsetkami, przedsiębiorcy, może również grozić grzywna lub pozbawienie wolności (w przypadku spółek, odpowiedzialność ta spada na członków zarządu). Jak zatem widać, kreatywna księgowość, może nieść za sobą bardzo nieprzyjemne konsekwencje
Legalna optymalizacja podatkowa
Każdy może mieć pomysł na optymalizację podatkową, która na pierwszy rzut oka wydaje się wspaniałym sposobem na oszczędność, do czasu, w którym do drzwi firmy nie zapuka kontroler z urzędu skarbowego. Na szczęście istnieją interpretacje podatkowe, które mogą ochronić nas w trakcie takiej kontroli. Poprzez interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego Dyrektor KIS, wskazuje nam, czy nasze stanowisko co do skutków podatkowych danego zdarzenia, jest poprawne lub nie albo odmawia wydania interpretacji, z uwagi na to, że przedstawia ona obejście prawa podatkowego.
Wydana pozytywna interpretacja podatkowa, ma walor chroniący, co znaczy, że w przypadku kontroli organ wskaże daną nieprawidłowość, a my posiadamy w tym zakresie interpretacje, to jeżeli przedstawiliśmy w niej rzeczywisty stan faktyczny, nie poniesiemy konsekwencji.
Inaczej jest w przypadku odmowy wydania interpretacji, bowiem wtedy mamy potwierdzenie co do tego, że nasze działania nie będą akceptowane przez organy podatkowe. Oczywiście interpretację taką można zaskarżyć do Sądu Administracyjnego, który, jeżeli się z nami zgodzi, każe wydać Dyrektorowi KIS, pozytywną interpretację, która to będzie nas chronić.
Czym różni się optymalizacja podatkowa od unikania opodatkowania? – podsumowanie.
Optymalizacja i unikanie opodatkowania to dwie różne rzeczy, natomiast źle przemyślana optymalizacja może spowodować unikanie opodatkowania. Dlatego też ważne jest to, aby skonsultować się z profesjonalistą i w budzących wątpliwości sytuacjach wystąpić z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej, która to rozwieje wątpliwości co do legalności naszego pomysłu.

