Audyt podatkowy jest przeprowadzany w celu zapewnienia zgodności działań podatnika z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego. Jego głównym celem jest m.in. sprawdzenie, czy podatki zostały prawidłowo obliczone, zadeklarowane i opłacone. Najczęściej audyty podatkowe są przeprowadzane celem wykrycia potencjalnych nieprawidłowości, zanim zrobi to urząd skarbowy, wtedy konsekwencję będą o wiele poważniejsze, również audyty podatkowe są przeprowadzane w przypadku, fuzji, przejęć itp., aby sprawdzić, czy dany podmiot w prawidłowy sposób rozliczał się z podatku.
Podczas audytu podatkowego ważne jest planowanie audytu podatkowego, aby sprawdzić najważniejsze i najbardziej ryzykowne elementy prawa podatkowego, przykładowo:
w.przybyla@przybylaw.pl
+48 503 840 011
1. Weryfikację poprawności rozliczeń – Organy skarbowe sprawdzają, czy podatnik prawidłowo wyliczył swoje zobowiązania podatkowe, czy zastosował właściwe stawki podatkowe i czy nie doszło do błędów w deklaracjach podatkowych, podczas audytu podatkowego, jest to kluczowy element wykonywanych prac.
2. Kontrolę przestrzegania przepisów – Podczas audytu podatkowego, oceniane jest, czy podatnik przestrzega obowiązujących przepisów podatkowych, w tym przepisów dotyczących prowadzenia ksiąg rachunkowych, ewidencji VAT, czy stosowania ulg podatkowych.
3. Zapobieganie oszustwom podatkowym – Audyt pomaga wykrywać i zapobiegać nadużyciom podatkowym, takim jak ukrywanie dochodów, zaniżanie podstawy opodatkowania, czy nielegalne odzyskiwanie podatków na gruncie VAT.
4. Wskazanie rekomendacji – jeżeli dana firma skorzysta z usług specjalisty, to z pewnością ten zaproponuje rozwiązania, jak naprawić potencjalne błędy, aby ograniczyć ryzyko firmy.
Podsumowując audyt podatkowy, jest narzędziem kontroli i zapewnienia, że system podatkowy działa zgodnie z zamierzeniami, a podatnicy wywiązują się ze swoich obowiązków wobec państwa lub działają w granicach prawa. Poniższej postaramy się odpowiedzieć na najważniejsze pytania oraz wskażemy, jak przygotować firmę do audytu podatkowego krok po kroku.
Jak długo trwał audyt podatkowy?
Czas trwania audytu podatkowego zależy od kilku czynników:
- Zakres audytu – Im szerszy zakres audytu podatkowego, tym więcej czasu jest potrzebne. Jeśli audyt obejmuje wiele lat podatkowych, różne rodzaje podatków (np. VAT, CIT, PIT) i analizę skomplikowanych transakcji, proces ten może potrwać dłużej.
- Wielkość i złożoność firmy – Dla małych firm audyt może zająć kilka dni lub tygodni. Dla średnich i dużych przedsiębiorstw, gdzie księgowość jest bardziej skomplikowana, audyt może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy.
- Dostępność dokumentacji – Jeśli firma ma dobrze zorganizowaną dokumentację i szybko dostarcza wszystkie potrzebne materiały, audyt można przeprowadzić szybciej. Brakujące lub niekompletne dokumenty mogą wydłużyć czas audytu.
- Złożoność zagadnień podatkowych – Jeśli audyt obejmuje skomplikowane kwestie podatkowe, takie jak międzynarodowe transakcje, ceny transferowe, czy interpretacje podatkowe, może być konieczne więcej czasu na szczegółową analizę.
Szacowany czas trwania
- Małe firmy: 1-3 tygodnie
- Średnie firmy: 3-6 tygodni
- Duże firmy: 6-12 tygodni lub dłużej
Czas trwania audytu podatkowego przeprowadzanego przez specjalistę może być więc bardzo zróżnicowany. Prawnicy starają się dostosować czas audytu do potrzeb klienta, jednak dla zapewnienia dokładności i pełnej analizy, proces ten nie powinien być nadmiernie przyspieszany.
Jakie dokumenty przygotować do audytu podatkowego?
Księgi rachunkowe i ewidencje
- Księgi rachunkowe (dzienniki, księgi główne i pomocnicze)
- Ewidencje podatkowe (np. ewidencja VAT, ewidencja środków trwałych)
- Księga przychodów i rozchodów (dla firm, które nie prowadzą pełnej księgowości)
Deklaracje i rozliczenia podatkowe
- Roczne zeznania podatkowe (np. CIT, PIT)
- Deklaracje miesięczne/kwartalne (np. VAT)
- Dokumenty potwierdzające zapłatę podatków (np. potwierdzenia przelewów)
Faktury i dokumenty sprzedaży
- Faktury
- Paragony fiskalne
- Umowy sprzedaży (w przypadku transakcji większej wartości)
Dokumenty kosztowe
- Faktury zakupu (koszty działalności, usługi, towary)
- Rachunki (koszty reprezentacyjne, podróże służbowe, etc.)
- Umowy z dostawcami i podwykonawcami
Umowy i porozumienia
- Umowy o pracę, umowy cywilnoprawne i inne (np. zlecenia, dzieła, B2B)
- Umowy najmu (np. biura, maszyn)
- Umowy leasingowe (np. dotyczące środków trwałych)
- Umowy kredytowe i pożyczkowe
Dokumentacja kadrowa i płacowa
- Listy płac i dowody wypłaty wynagrodzeń
- Karty pracy pracowników (czas pracy, nadgodziny)
- Dokumenty związane z ZUS (zgłoszenia, rozliczenia składek)
Dokumentacja dotycząca środków trwałych
- Ewidencja środków trwałych
- Dokumenty zakupu i sprzedaży środków trwałych
- Dokumenty amortyzacyjne
Dokumentacja finansowa
- Bilans i rachunek zysków i strat
- Sprawozdania finansowe (dla spółek obowiązkowe sprawozdania roczne)
- Potwierdzenia sald z banków (rachunki firmowe, lokaty)
Dokumenty dotyczące transakcji międzynarodowych
- Dokumenty celne
- Umowy z kontrahentami zagranicznymi
- Dokumenty dotyczące cen transferowych (jeśli dotyczy)
- Dokumenty dotyczące podatku WHT
Inne dokumenty
- Interpretacje podatkowe wydane przez organy podatkowe
- Protokół z kontroli podatkowych i innych (jeśli miały miejsce)
- Notatki służbowe związane z kluczowymi transakcjami
Co zrobić, jeśli wykryto błąd podczas audytu podatkowego?
Jeżeli podczas audytu podatkowego firma wykryła błąd możliwych rozwiązań, jest naprawdę dużo w zależności od tego, czego dany błąd dotyczy, przykładowe możliwości to:
- Korekta deklaracji
- Poprawa zawartych umów
- Opłata podatku wraz z odsetkami lub powstrzymanie się od tego
- Usprawnienie procesów księgowych
- Korekta dokumentów księgowych
Celem ustalenia potencjalnych działań w zakresie naprawy błędów wynikających z audytu podatkowego rekomendowalibyśmy kontakt z prawnikiem specjalizującym się w doradztwie podatkowym oraz doradztwie prawnym dla biznesu – doradca podatkowy Warszawa chętnie udzieli odpowiedzi na wszystkie pytania.
Jakie są najczęstsze błędy wykrywane podczas audytu podatkowego?
Najczęstszymi błędami są przykładowo:
Błędy rozliczeniowe VAT:
- Nieprawidłowe rozliczenia VAT
- Błędy w stawkach VAT
- Niezarejestrowanie transakcji wewnątrzwspólnotowych
Błędy w dokumentach księgowych na gruncie podatku dochodowym:
- Braki lub niekompletne faktury
- Nieprawidłowe księgowanie kosztów,
- Księgowanie kosztów, które nie mogą być kosztem uzyskania przychodu,
- Niewykazanie wszystkich przychodów
- Błędy przy ustalaniu stawek amortyzacji
Inne:
- Niewłaściwe rozliczanie pracowników
- Niewłaściwe zastosowanie ulg
- Nieudokumentowanie zwolnień
Jakie są konsekwencje nieprawidłowości w audycie podatkowym?
Przykładowe konsekwencje:
- Zaległości podatkowe: Obowiązek uregulowania brakujących podatków.
- Odsetki za zwłokę: Dodatkowe koszty naliczone od dnia zaległości do zapłaty.
- Kary finansowe: Grzywny za błędy lub naruszenia.
- Postępowanie karno-skarbowe i karne: W przypadku poważnych oszustw podatkowych, mogą wystąpić kary pieniężne lub więzienie.
- Utrata ulg: Brak dostępu do ulg i zwolnień podatkowych.
Firma może przeprowadzić audyt podatkowy samodzielnie, jednakże jeżeli chcemy mieć pewność co do ich treści, sugerujemy kontakt z prawnikiem, który specjalizuje się w prawie podatkowym.
Chcesz dowiedzieć się więcej? Sprawdź nasze artykuły:
