Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG) pozwala na wybór różnych form opodatkowania, których opłacalność jest uzależniona od wielu czynników. Coraz więcej przedsiębiorców decyduje się natomiast na przekształcenie swojej działalności w spółkę komandytową, z uwagi na jej korzystne opodatkowanie. Poddajmy zatem analizie różnice podatkowe JDG i spółki komandytowej.
Opodatkowanie JDG
Przedsiębiorcy jednoosobowi, mogą skorzystać z trzech różnych metod opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT):
- Zasady ogólne (skala podatkowa) – forma opodatkowania, która przewiduje dwa progi podatkowe 12% do 120 000 zł dochodu rocznie i 32% powyżej 120 000 zł dochodu rocznie oraz kwotę wolną od podatku w wysokości 30 000 zł rocznie. Podatek na zasadach ogólnych pozwala również na odliczenie kosztów uzyskania przychodów. Składka zdrowotna w przypadku skali podatkowej wynosi 9 % dochodu.
- Podatek liniowy – opodatkowanie podatkiem liniowym przewiduje 19% stawkę podatku, którą objęte są dochodu podatnika już od pierwszej złotówki. Podstawę opodatkowania uzyskujemy po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – forma opodatkowania, inna od reszty, bowiem opodatkowaniu podlegają przychody a nie dochód. W przypadku ryczałtu, występuje też wiele stawek podatku od 2 do 17%, a składka zdrowotna, jest ryczałtowa i wynosi 461,66 zł/msc. dla przychodów poniżej 60 tys. zł przychodu rocznie, 769,43 zł/msc. dla przychodów od 60 tys. zł do 300 tys. zł rocznie oraz 1384,97 zł dla przychodów powyżej 300 tys. rocznie.
Powyższe porównanie form opodatkowania dla JDG, na pierwszy rzut oka nie wskazuje zbyt wiele, poza tym, że na pierwszy rzut oka widać, że skala podatkowa, jest opłacalna dla przedsiębiorców z relatywnie niskimi dochodami (do ok. 140 tys. zł rocznie), podatek liniowy, ma wysoki próg opłacalności (efektywność podatkowa to 23,9%), a ryczałt jest idealny dla przedsiębiorców o niskich kosztach prowadzenia działalności gospodarczej jak np. pracownicy B2B. W takiej sytuacji warto rozważyć doradztwo podatkowe, które może pomóc dopasować formę opodatkowania do specyfiki działalności. Dzięki temu przedsiębiorca uniknie niekorzystnych konsekwencji podatkowych.
Należy również wskazać, że przy wszystkich powyższych formach opodatkowania wystąpią również składki ZUS, które w 2025 r. wynoszą 1646,47 zł miesięcznie bez ubezpieczenia chorobowego i 1773,96 zł miesięcznie z ubezpieczeniem chorobowym.
Podatki spółka komandytowa
Od 2021 roku spółka komandytowa jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), mamy zatem doczynienia z kompletnie odmiennym opodatkowaniem. Podatek CIT, płacimy od dochodu tj. przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania przychodu, co łączy go z podatkiem liniowym i skalą podatkową. Podstawowa stawka CIT to 9%, przy czym należy pamiętać o tym, że jeżeli przekroczymy 2 mln euro przychodu całość dochodów, będzie musiała być opodatkowana stawką 19% w bieżącym i następującym roku podatkowym.
Wspólnicy spółki komandytowej, muszą dodatkowo płacić składki ZUS w takiej samej wysokości jak w przypadku JDG, natomiast ich składka zdrowotna, podobnie jak w przypadku ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych jest ryczałtowa, z tym, że tym razem nie jest uzależniona od przychodów i wynosi w 2025 r. 769,43 zł miesięcznie.
Odmiennie od JDG, wspólnik spółki komandytowej nie może również wypłacić pieniędzy z działalności, bez dodatkowych komplikacji. Wypłata zysku ze spółki wiąże się z zapłatą podatku od dywidendy w wysokości 19%. W odróżnieniu od np. spółki z o.o. podstawa opodatkowania podatkiem od dywidendy, nie jest jedynie suma do wypłaty przypadająca wspólnikowi, bowiem przy wypłacie podatek od dywidendy obniża się o zapłacony, przypadający proporcjonalnie do udziału wspólnika w zysku podatek CIT.
Należy natomiast pamiętać, że w przypadku spółki komandytowej, wspólnicy mogą również otrzymywać wynagrodzenie za prowadzenie jej spraw. Wynagrodzenie te opodatkowane jest skalą podatkową, przy czym w tym wypadku nie występuje ZUS, ani składka zdrowotna. Oznacza to, że każdy ze wspólników (o ile nie uzyskuje innych dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych) może dodatkowo „wyprowadzić ze spółki 120 000 zł rocznie płacąc od tego jedynie 10 800 zł podatku tj. tylko 9%.
Powyższe sprawia, że spółka komandytowa, może stanowić znacznie bardziej opłacalne dla podatnika rozwiązanie, bowiem efektywne opodatkowanie spółki komandytowej wyniesie ok 17,3%.
Istotną wadą spółki komandytowej, dla wielu przedsiębiorców jednoosobowych, jest fakt tego, że do zawiązania spółki wymagani są min. dwaj wspólnicy i niestety w przypadku, znajomego lub członka rodziny powołanego do roli komandytariusza (który odpowiada za zobowiązania spółki jedynie do kwoty sumy komandytowej – np. 500 zł), również wystąpi po jego stronie obowiązek składkowy w ZUS i składce zdrowotnej.
Powyższe rozwiązano w dosyć sprytny sposób, bowiem odmiennie od konstrukcji, której zadaniem jest obniżenie odpowiedzialności, nie zaś opodatkowania, jako komandytariusza spółki, ustanawia się spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, której udział w zysku wynosi przykładowo 1%. Komandytariusz co do zasady nie ma realnego wpływu na działanie, tak więc jest w spółce jedynie w celu obniżenia opodatkowania. Spółka ta nie musi należeć do nas, może być to spółka naszego znajomego czy też członka rodziny, który dostaje jako prezent 1% udziału w zysku, znacząco obniżając nam opodatkowanie.
Różnice podatkowe JDG i spółki komandytowej
Spółka komandytowa, oferuje opłacalniejsze opodatkowanie niż żadna z form opodatkowania dostępnych przy JDG, bowiem jej opłacalność powstaje mniej więcej na tym samym etapie, co przy podatku liniowym, tj. ok 140 000 zł dochodu rocznie. Zatem co się bardziej opłaca – JDG czy spółka komandytowa? Odpowiedź brzmi spółka komandytowa, w przypadku, w którym nasze dochody przekraczają ok 140 000 zł rocznie. Nie można natomiast zapomnieć o ryczałcie, który jest „królem opłacalności” w przypadku działalności ze znikomymi kosztami, bowiem jeżeli nasze usługi mogą skorzystać z przykładowo stawki 8,5 lub 12%, zyskamy najwięcej.

