Ile wynosi podatek od spadku?

Polski system prawny, nawet w przypadku śmierci bliskiej nam osoby, przewiduje opodatkowanie spadków. Na szczęście nie każdy spadek będzie objęty podatkiem od spadku. Przyjrzyjmy się zatem jaki jest podatek od spadku , jakie zmiany w podatku od spadków przewiduje ustawodawca oraz jak obliczyć podatek od spadku.

Ile wynosi podatek od spadku

Ustawa o podatku od spadków i darowizn, która reguluje ten podatek nie przewiduje jednej odpowiedzi na te pytanie. To, jaki podatek od spadku trzeba zapłacić, zależy przede wszystkim od stopnia pokrewieństwa pomiędzy spadkodawcą a spadkobiercą.

W pierwszej kolejności musimy przyjrzeć się zależności grupy podatkowe a podatek od spadku. Przy skomplikowanych sprawach majątkowych pomocna może okazać się doświadczona kancelaria prawno podatkowa Warszawa, która pomoże precyzyjnie ustalić obowiązki wobec fiskusa. Przyjrzyjmy się zatem grupom podatkowym i kwotom wolnym od podatku, które są dla nich przypisane

Grupa I do której należą: małżonkowie, zstępni i wstępni, pasierb, zięć synowa, rodzeństwo, ojczym i macocha oraz teściowie – dla których kwota wolna od podatku wynosi 36 120 zł

Grupa II do której należą: dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, dzieci i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków oraz małżonków innych zstępnych – dla których kwota wolna od podatku wynosi 27 090 zł
Grupa III do której należą: wszyscy inni – dla których kwota wolna od podatku wynosi 5733 zł

Przekroczenie kwoty wolnej od podatku powoduje konieczność jego zapłaty. Stawki podatku od spadku sięgają od 3% do nawet 20%. Samo w sobie obliczenie podatku następuje na podstawie skali przewidzianej w art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn i jest dosyć skomplikowane, niemniej jednak istnieje wiele ogólnodostępnych darmowych kalkulatorów w sieci, które obliczają podatek za nas.

Jakie ulgi na podatek od spadku obowiązują

Ustawa przewiduje kilka ulg i zwolnień w przypadku podatku od spadków i darowizn i zaliczamy do nich:

Zwolnienie dla najbliższej rodziny
Zwolnienie z nabycia przedsiębiorstwa
Ulga mieszkaniowa
Zwolnienie dotyczące gospodarstwa rolnego

Najważniejszą z nich dla większości będzie zwolnienie dla najbliższej rodziny. Zwolnienie te odpowiada nam na zależność dziedziczenie, a podatek. Przychody z tytułu spadku będą kompletnie zwolnione z opodatkowania, jeżeli spadkobiercami są:

Małżonek
Zstępni: dzieci, wnuki a nawet prawnuki
Wstępni: rodzice, dziadkowie i pradziadkowie
Pasierb
Rodzeństwo
Ojczym i macocha

Opodatkowanie spadków nie nastąpi dla wyżej wymienionych spadkobierców w momencie, w którym zgłosimy nabycie spadku w terminie 6 miesięcy od jego nabycia. Odpowiednim formularzem będzie deklaracja SD-Z2.

Nie można również pominąć ulgi mieszkaniowej. Ile wynosi podatek od spadku mieszkania? Ulga mieszkaniowa, pozwala na ominięcie zapłaty podatku od spadku nawet wtedy kiedy spadkowa nie pozostawał z nami w I grupie podatkowej. Aby to nastąpiło, należy spełnić takie przesłanki, jak nie bycie właścicielem lub współwłaścicielem innej nieruchomości mieszkalnej w chwili nabycia spadku, oraz stałe zamieszkiwanie w nieruchomości przez okres minimum 5 lat od chwili nabycia spadku. Interpretacją z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn 0111-KDIB2-3.4015.150.2024.2.AD) Dyrektor KIS, rozwiał kolejną wątpliwość jaką podatnicy mogli mieć w przypadku korzystania z ulgi mieszkaniowej, czyli co w przypadku w którym będę chciał zakupić inną nieruchomość mieszkalną po skorzystaniu z ulgi. Takie pytanie zadała wnioskodawczyni omawianej interpretacji, która w 2024 r. otrzymała w spadku po siostrze babci mieszkanie, wraz komórką lokatorską oraz miejscem postojowym w garażu podziemnym, w którym zamierza stale mieszkać przez okres 5 lat. W 2025 roku planuje z mężem zakup mieszkania. Wobec tego wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji i zadała następujące pytanie:

Czy zakup mieszkania (współwłasność) wpłynie na prawo do skorzystania przeze Panią z ulgi mieszkaniowej na mieszkanie o pow. (…) m² nabyte w drodze spadku?

Zdaniem wnioskodawczyni, nie będzie to miało wypływu na prawo do skorzystania z ulgi. Zdanie te podzielił również Dyrektor KIS , wskazując że: ” Skoro na dzień otrzymania spadku, tj. (…) 2024 r. (dzień śmierci spadkodawczyni), nie posiadała Pani innego lokalu lub budynku oraz – jak wynika z opisu zdarzenia – spełniła Pani pozostałe warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2-5 ustawy o podatku od spadków i darowizn (będzie Pani zameldowana w nabytym lokalu i będzie Pani w nim mieszkać przez 5 lat), to będzie Pani mogła skorzystać z ulgi mieszkaniowej. Na prawo to nie będzie miało wpływu nabycie w późniejszym czasie (tj. po (…) 2024 r.) mieszkania bez względu na to czy nabędzie go Pani na własność czy na współwłasność z mężem.”

Zmiany w podatku od spadku w 2024 roku

Na tę chwilę nic nie zwiastuje, że pojawią się zmiany w podatku od spadku. Znaczące zmiany w tym podatku, nastąpiły w 2023 r., a najważniejszą z nich była zmiana kwot wolnych od podatku, oraz progów podatkowych. Zmiana była najistotniejsza właśnie w przypadku kwoty wolnej od podatku, ponieważ podniesiono ją znacznie dla I i II grupy podatkowej, oraz o niewiele dla III grupy zmiany wyglądały następująco:

· Dla I grupy: z 9637 zł na 36 120 zł

· Dla II grupy: z 7276 zł na 27 090 zł

· Dla III grupy z 4902 zł na 5733 zł

Zmiany w kwotach nadwyżki jak i samych stawkach podatku również uległy znacznym zmianom, obniżając stawki dla I i II grupy (zwiększając przy tym kwoty dodatkowe), oraz zwiększając stawki jak i kwoty podatku dla III grupy podatkowej.

W 2026 r. doprecyzowano natomiast niektóre kwestie proceduralne związane z powstawaniem obowiązku podatkowego oraz terminami składania zgłoszeń i deklaracji. Nowe przepisy umożliwiają przywrócenie terminu na zgłoszenie nabycia majątku od najbliższej rodziny, jeżeli podatnik wykaże, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, np. z powodu choroby. Dodatkowo ujednolicono moment powstania obowiązku podatkowego przy dziedziczeniu – powstaje on dopiero z chwilą formalnego potwierdzenia nabycia spadku przez sąd lub notariusza. Z możliwości przywrócenia terminu mogą skorzystać osoby, które nabyły majątek od 7 stycznia 2026 r. lub których termin zgłoszenia nie upłynął przed tą datą.

Kiedy obowiązuje zwolnienie od podatku od spadku?

Osoby zastanawiające się, ile wynosi podatek od spadku po rodzicach, powinny pamiętać, że najbliższa rodzina może skorzystać z pełnego zwolnienia z podatku po spełnieniu warunków ustawowych. Zwolnienie z podatku od spadku przysługuje przede wszystkim najbliższej rodzinie, czyli m.in. małżonkowi, dzieciom, wnukom, rodzicom, dziadkom, rodzeństwu, pasierbowi, ojczymowi i macosze. Aby skorzystać z całkowitego zwolnienia, spadkobierca powinien zgłosić nabycie majątku do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Od 7 stycznia 2026 r. możliwe jest również przywrócenie tego terminu, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że jego przekroczenie nastąpiło bez jego winy. W przypadku osób spoza grupy zerowej zastosowanie znajdują kwoty wolne od podatku oraz stawki uzależnione od grupy podatkowej.

Jak zgłosić spadek do urzędu skarbowego?

Sposób zgłoszenia spadku zależy od tego, czy spadkobierca korzysta ze zwolnienia podatkowego. Osoby należące do grupy zerowej powinny złożyć formularz SD-Z2 do właściwego urzędu skarbowego, osobiście, listownie lub elektronicznie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego. Jeżeli zwolnienie nie przysługuje, co do zasady należy złożyć zeznanie podatkowe SD-3, na podstawie którego urząd ustali wysokość podatku.

W zgłoszeniu należy wskazać składniki odziedziczonego majątku oraz ich wartość rynkową. Po otrzymaniu zgłoszenia urząd skarbowy weryfikuje dane. Aby uniknąć błędów, które mogłyby sprawić, że w przyszłości u podatnika rozpocznie się oficjalna kontrola podatkowa Warszawa, warto precyzyjnie określić wartość rynkową i złożyć dokumenty w terminie. Po weryfikacji urząd – jeżeli jest to konieczne – wydaje decyzję określającą wysokość należnego podatku.