Polski system prawny, nawet w przypadku śmierci bliskiej nam osoby, przewiduje opodatkowanie spadków. Na szczęście nie każdy spadek będzie objęty podatkiem od spadku. Przyjrzyjmy się zatem jaki jest podatek od spadku 2024, jakie zmiany w podatku od spadków w 2024 r. przewiduje ustawodawca oraz jak obliczyć podatek od spadku w 2024 roku.
Ile wynosi podatek od spadku
Ustawa o podatku od spadków i darowizn, która reguluje ten podatek nie przewiduje jednej odpowiedzi na te pytanie. W pierwszej kolejności musimy przyjrzeć się zatem zależności grupy podatkowe a podatek od spadku. Przyjrzyjmy się zatem grupom podatkowym i kwotom wolnym od podatku, które są dla nich przypisane.
· Grupa I do której należą: małżonkowie, zstępni i wstępni, pasierb, zięć synowa, rodzeństwo, ojczym i macocha oraz teściowie – dla których kwota wolna od podatku wynosi 36 120 zł
· Grupa II do której należą: dzieci rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, dzieci i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków oraz małżonków innych zstępnych – dla których kwota wolna od podatku wynosi 27 090 zł
· Grupa III do której należą: wszyscy inni – dla których kwota wolna od podatku wynosi 5733 zł
Przekroczenie kwoty wolnej od podatku powoduje konieczność jego zapłaty. Stawki podatku od spadku 2024 sięgają od 3% do nawet 20%. Samo w sobie obliczenie podatku następuje na podstawie skali przewidzianej w art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn i jest dosyć skomplikowane, niemniej jednak istnieje wiele ogólnodostępnych darmowych kalkulatorów w sieci, które obliczają podatek za nas.
Jakie ulgi na podatek od spadku obowiązują w 2024 roku
Ustawa przewiduje kilka ulg i zwolnień w przypadku podatku od spadków i darowizn i zaliczamy do nich:
· Zwolnienie dla najbliższej rodziny
· Zwolnienie z nabycia przedsiębiorstwa
· Ulga mieszkaniowa
· Zwolnienie dotyczące gospodarstwa rolnego
Najważniejszą z nich dla większości będzie zwolnienie dla najbliższej rodziny. Zwolnienie te odpowiada nam na zależność dziedziczenie, a podatek. Przychody z tytułu spadku będą kompletnie zwolnione z opodatkowania, jeżeli spadkobiercami są:
· Małżonek
· Zstępni: dzieci, wnuki a nawet prawnuki
· Wstępni: rodzice, dziadkowie i pradziadkowie
· Pasierb
· Rodzeństwo
· Ojczym i macocha
Opodatkowanie spadków nie nastąpi dla wyżej wymienionych spadkobierców w momencie, w którym zgłosimy nabycie spadku w terminie 6 miesięcy od jego nabycia. Odpowiednim formularzem będzie deklaracja SD-Z2.
Nie można również pominąć ulgi mieszkaniowej. Ulga mieszkaniowa, pozwala na ominięcie zapłaty podatku od spadku nawet wtedy kiedy spadkowa nie pozostawał z nami w I grupie podatkowej. Aby to nastąpiło, należy spełnić takie przesłanki, jak nie bycie właścicielem lub współwłaścicielem innej nieruchomości mieszkalnej w chwili nabycia spadku, oraz stałe zamieszkiwanie w nieruchomości przez okres minimum 5 lat od chwili nabycia spadku. Interpretacją z dnia 20 sierpnia 2024 r. (sygn 0111-KDIB2-3.4015.150.2024.2.AD) Dyrektor KIS, rozwiał kolejną wątpliwość jaką podatnicy mogli mieć w przypadku korzystania z ulgi mieszkaniowej, czyli co w przypadku w którym będę chciał zakupić inną nieruchomość mieszkalną po skorzystaniu z ulgi. Takie pytanie zadała wnioskodawczyni omawianej interpretacji, która w 2024 r. otrzymała w spadku po siostrze babci mieszkanie, wraz komórką lokatorską oraz miejscem postojowym w garażu podziemnym, w którym zamierza stale mieszkać przez okres 5 lat. W 2025 roku planuje z mężem zakup mieszkania. Wobec tego wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji i zadała następujące pytanie:
Czy zakup mieszkania (współwłasność) wpłynie na prawo do skorzystania przeze Panią z ulgi mieszkaniowej na mieszkanie o pow. (…) m2 nabyte w drodze spadku?
Zdaniem wnioskodawczyni, nie będzie to miało wypływu na prawo do skorzystania z ulgi. Zdanie te podzielił również Dyrektor KIS , wskazując że: ” Skoro na dzień otrzymania spadku, tj. (…) 2024 r. (dzień śmierci spadkodawczyni), nie posiadała Pani innego lokalu lub budynku oraz – jak wynika z opisu zdarzenia – spełniła Pani pozostałe warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2-5 ustawy o podatku od spadków i darowizn (będzie Pani zameldowana w nabytym lokalu i będzie Pani w nim mieszkać przez 5 lat), to będzie Pani mogła skorzystać z ulgi mieszkaniowej. Na prawo to nie będzie miało wpływu nabycie w późniejszym czasie (tj. po (…) 2024 r.) mieszkania bez względu na to czy nabędzie go Pani na własność czy na współwłasność z mężem.”
Zmiany w podatku od spadku w 2024 roku
Na tę chwilę nic nie zwiastuje, że pojawią się zmiany w podatku od spadku w 2024 roku. Ostatnie zmiany w tym podatku, nastąpiły w zeszłym roku (tj. 2023), a najważniejszą z nich była zmiana kwot wolnych od podatku, oraz progów podatkowych. Zmiana była najistotniejsza właśnie w przypadku kwoty wolnej od podatku, ponieważ podniesiono ją znacznie dla I i II grupy podatkowej, oraz o niewiele dla III grupy zmiany wyglądały następująco:
· Dla I grupy: z 9637 zł na 36 120 zł
· Dla II grupy: z 7276 zł na 27 090 zł
· Dla III grupy z 4902 zł na 5733 zł
Zmiany w kwotach nadwyżki jak i samych stawkach podatku również uległy znacznym zmianom, obniżając stawki dla I i II grupy (zwiększając przy tym kwoty dodatkowe), oraz zwiększając stawki jak i kwoty podatku dla III grupy podatkowej.
Ile wynosi podatek od spadku 2024 rok? – podsumowanie
Podatek od spadku, stanowi przeszkodę jedynie dla spadkobierców, którzy nie należą do najbliżej rodziny zmarłego. Opodatkowanie spadków jest wtedy znaczne w szczególności dla osób należących do III grupy podatkowej. Jednakże zależność podatek, a spadek dla najbliższej rodziny nie powoduje wystąpienia obowiązku podatkowego, będziemy pamiętali o 6 miesięcznym terminie na zgłoszenie nabycia spadku.

