Jakie są formy opodatkowania przedsiębiorstw?

formy opodatkowania przedsiębiorstw

W polskim systemie podatkowym istnieje wiele różnych form opodatkowania firm. Podstawową różnicą jest to, czy dana firma jest opodatkowana podatkiem CIT i PIT. Poniższe informacje są przedstawione w sposób uproszczony, należy pamiętać, że na wpływ obciążeń podatkowych wpływają również składki ZUS oraz składka zdrowotna, których wysokość jest różna w zależności od wybranej formy opodatkowania firmy.

Jakie są różnice między CIT a PIT dla przedsiębiorstw?

Poniżej krótkie porównanie form opodatkowania przedsiębiorstw, a także form opodatkowania działalności gospodarczej:

Chcesz, żebym zajął się Twoją sprawą?

Podatek dochodowy od osób prawnych (CIT):

Dotyczy firm mających osobowość prawną, takich jak spółki z o.o., spółki akcyjne i prosta spółka akcyjna, spółka komandytowa, spółka komandytowo-akcyjna, a także pod pewnymi warunkami spółka jawna.

Stawki podatku CIT w Polsce to 19% dla większości przedsiębiorstw oraz 9% dla małych podatników i podatników rozpoczynających działalność.

Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT):

Dotyczy przedsiębiorstw prowadzonych przez osoby fizyczne, takich jak jednoosobowe działalności gospodarcze, spółki cywilne, spółki jawne (pod pewnymi warunkami) i spółki partnerskie.

Podatek PIT można rozliczać na kilka sposobów:

  • Skala podatkowa: stawki podatkowe 12% (do dochodu 120 000 zł) oraz 32% (ponad 120 000 zł).
  • Podatek liniowy: stała stawka podatkowa 19%.
  • Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: różne stawki podatkowe w zależności od rodzaju działalności (od 2% do 17%).

Jak wybrać formę opodatkowania dla firm?

Wybór formy opodatkowania dla firmy to kluczowa decyzja, która może znacząco wpłynąć na jej funkcjonowanie i obciążenia podatkowe. Proces ten zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj działalności, przewidywane przychody i koszty, liczba pracowników, oraz indywidualne preferencje przedsiębiorcy. Oto kroki, które mogą pomóc w wyborze odpowiedniej formy opodatkowania.

Zachęcamy do zapoznania się z poniższą lekturą.

Skala podatkowa czym się charakteryzuje?

Poniżej zamieszczamy ogólne warunki związane z zasadą opodatkowania, skalą podatkową:

Progresywność:

Podatek obliczany jest według stawek rosnących w miarę wzrostu dochodu.

W Polsce obecnie obowiązują dwie stawki podatkowe:

  • 12% dla dochodów do 120 000 zł rocznie.
  • 32% dla dochodów powyżej 120 000 zł rocznie.

Kwota wolna od podatku:

Kwota dochodu, od której nie jest naliczany podatek, wynosi 30 000 zł rocznie (stan na 2023 rok).

Kwota wolna od podatku jest uwzględniana w rozliczeniu rocznym.

Koszty uzyskania przychodu:

Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatnik może odliczyć koszty uzyskania przychodu, czyli wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Ulgi podatkowe:

Podatnicy korzystający z opodatkowania według skali mogą korzystać z różnych ulg podatkowych, takich jak ulga na dzieci, ulga rehabilitacyjna, ulga internetowa i inne.

Rozliczenie roczne:

Dochody rozliczane są rocznie, a podatnicy składają zeznanie podatkowe do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W trakcie roku podatkowego podatnicy zobowiązani są do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Możliwość wspólnego rozliczenia:

Małżonkowie mogą rozliczać się wspólnie, co często jest korzystne, gdy jedno z nich ma znacznie niższe dochody.

Przykład obliczenia podatku według skali:

Jeżeli osoba fizyczna osiągnie roczny dochód w wysokości 150 000 zł, to podatek oblicza się następująco (obliczenia nie uwzględniają kwoty wolnej od podatku oraz ulg):

Dochód do 120 000 zł:

Podatek: 120 000 zł * 12% = 14 400 zł

Dochód powyżej 120 000 zł (nadwyżka 30 000 zł):

Podatek: 30 000 zł * 32% = 9 600 zł

Łączny podatek:

14 400 zł + 9 600 zł = 24 000 zł.

Zalety i wady skali podatkowej:

Zalety:

Progresywność sprawia, że osoby o niższych dochodach płacą relatywnie niższe podatki.

Możliwość korzystania z ulg podatkowych i kwoty wolnej od podatku.

Wspólne rozliczenie małżonków może być korzystne.

Wady:

Wyższe dochody są opodatkowane wyższą stawką, podatkową co może być niekorzystne dla osób o wyższych zarobkach.

Z tego rozwiązania najczęściej korzystają podatnicy o niski dochodach, którym przysługują liczne ulgi lub korzystne jest dla nich rozliczenia wspólnie z małżonkiem.

Kiedy wybrać liniowy podatek dochodowy dla firm?

Poniżej zamieszczamy ogólne warunki związane z zasadą opodatkowania metodą liniową:

Stała stawka podatkowa:

Dochody opodatkowane są stałą stawką podatkową 19% bez względu na ich wysokość.

Brak progresji podatkowej oznacza, że nie ma progów podatkowych.

Brak kwoty wolnej od podatku:

W metodzie liniowej nie ma kwoty wolnej od podatku. Cały dochód jest opodatkowany stawką 19%.

Koszty uzyskania przychodu:

Podobnie jak w przypadku skali podatkowej, podatnik może odliczyć koszty uzyskania przychodu, czyli wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Ulgi podatkowe:

Podatnicy rozliczający się metodą liniową nie mogą korzystać z większości ulg podatkowych dostępnych w skali podatkowej, takich jak np. ulga na dzieci.

Rozliczenie roczne:

Dochody rozliczane są rocznie, a podatnicy składają zeznanie podatkowe do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W trakcie roku podatkowego podatnicy zobowiązani są do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Brak możliwości wspólnego rozliczenia:

Małżonkowie nie mogą rozliczać się wspólnie, co czasami może być mniej korzystne niż rozliczanie według skali podatkowej.

Przykład obliczenia podatku według metody liniowej:

Jeżeli osoba fizyczna osiągnie roczny dochód w wysokości 150 000 zł, to podatek oblicza się następująco:

Dochód: 150 000 zł

Stawka podatkowa: 19%

Podatek: 150 000 zł * 19% = 28 500 zł

Zalety i wady metody liniowej:

Zalety:

Prostota i przewidywalność dzięki stałej stawce podatku.

Korzystna dla osób osiągających wysokie dochody, ponieważ nie muszą one płacić wyższych stawek podatkowych jak w skali podatkowej.

Łatwiejsze planowanie finansowe i podatkowe.

Wady:

Brak kwoty wolnej od podatku oznacza, że cały dochód jest opodatkowany.

Brak możliwości korzystania z większości ulg podatkowych, co może być niekorzystne dla osób z dużymi odliczeniami.

Brak możliwości wspólnego rozliczenia małżonków.

Metoda liniowa jest często wybierana przez przedsiębiorców osiągających wysokie dochody, którzy preferują prostotę rozliczeń i przewidywalność stawek podatkowych.

Co to jest ryczałt ewidencyjny i jak działa?

Poniżej zamieszczamy ogólne warunki związane z zasadą opodatkowania ryczałtem:

Stawki podatkowe:

Stawki podatkowe zależą od rodzaju prowadzonej działalności i wynoszą od 2% do 17%. Przykładowe stawki:

  • 17% dla wolnych zawodów.
  • 15% dla pośredników w sprzedaży hurtowej.
  • 14% dla usług w zakresie opieki zdrowotnej.
  • 12% dla usług w zakresie wydawania oprogramowania systemowego
  • 10% dla usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek.
  • 8.5% dla przychodów z najmu i dzierżawy,
  • 5.5% dla działalności wytwórczej, budowlanej.
  • 3% dla usług w zakresie handlu.
  • 2% dla przychodów ze sprzedaży własnych upraw.

Brak kwoty wolnej od podatku:

W rozliczeniu ryczałtowym nie ma kwoty wolnej od podatku. Cały przychód jest opodatkowany właściwą stawką opodatkowania.

Brak możliwości odliczania kosztów:

Podatnicy nie mogą odliczać kosztów uzyskania przychodu, co może być mniej korzystne dla działalności o wysokich kosztach.

Ulgi podatkowe:

Podatnicy rozliczający się ryczałtem nie mogą korzystać z większości ulg podatkowych dostępnych w skali podatkowej, takich jak np. ulga na dzieci.

Rozliczenie roczne:

Dochody rozliczane są rocznie, a podatnicy składają zeznanie podatkowe do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

W trakcie roku podatkowego podatnicy zobowiązani są do wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Brak możliwości wspólnego rozliczenia:

Małżonkowie nie mogą rozliczać się wspólnie, co czasami może być mniej korzystne niż rozliczanie według skali podatkowej.

Ograniczenia w wyborze ryczałtu:

Ryczałt mogą wybrać jedynie podatnicy, których przychody z działalności nie przekroczyły określonego limitu w poprzednim roku podatkowym (stan na 2023 rok: 2 miliony euro).

Niektóre rodzaje działalności są wyłączone z ryczałtu.

Przykład obliczenia podatku według ryczałtu:

Jeżeli osoba fizyczna osiągnie roczny przychód w wysokości 150 000 zł z działalności usługowej, opodatkowanej stawką 8.5%, to podatek oblicza się następująco:

Przychód: 150 000 zł

Stawka podatkowa: 8.5%

Podatek: 150 000 zł * 8.5% = 12 750 zł

Zalety i wady ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych:

Zalety:

Prostsza i mniej czasochłonna księgowość.

Stałe stawki podatkowe zależne od rodzaju działalności.

Korzystne dla działalności o niskich kosztach uzyskania przychodu.

Wady:

Brak możliwości odliczania kosztów uzyskania przychodu.

Ograniczenia w wyborze tej formy opodatkowania w zależności od rodzaju działalności i wysokości przychodów.

Wybór ryczałtu jest często atrakcyjny dla małych przedsiębiorców oraz osób prowadzących działalność o niskich kosztach, którzy cenią sobie prostotę rozliczeń i przewidywalność podatkową.

Czy firma może zmienić formę opodatkowania?

Tak, jeżeli dany przedsiębiorca jest opodatkowany za pomocą skali podatkowej to od nowego roku, może zmienić formę opodatkowania np. na metodę liniową, przy czym należy pamiętać, że o tym fakcie należy poinformować właściwy urząd skarbowy z zachowaniem terminów ustawowych w zależności od wybranej metody.

Musisz to zrobić w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskasz pierwszy przychód z działalności gospodarczej w danym roku do końca roku, gdy pierwszy przychód uzyskasz w grudniu danego roku – w przypadku rozpoczynania działalności. Oświadczenie o wyborze opodatkowania podatkiem liniowym możesz złożyć w urzędzie skarbowym lub CEIDG – zmieniając swój wpis.

Należy też pamiętać, że podatnik nie może zmienić formy opodatkowania w trakcie roku podatkowego.

Skontaktuj się z naszą kancelarią! Nasi specjaliści pomogą Ci w prawidłowym rozliczeniu podatku dochodowego oraz w przypadku wystąpienia zaległości podatkowych. Nasza usługa doradztwo podatkowe dla firm Warszawa zapewni Ci kompleksowe wsparcie prawne i pomoże uniknąć niepotrzebnych problemów. Pomożemy Ci również dobrać optymalną formę opodatkowania i zadbamy o to, aby Twoje rozliczenie było zgodne z obowiązującymi przepisami.